Het Equator behandelprogramma is opgebouwd uit de volgende onderdelen:
Bij de 1- en de 2-daagse dagbehandelingen bij Equator vormt sociotherapie de schakel tussen alle onderdelen van het programma. De deelnemers zijn dan als groep bij elkaar, mannen en vrouwen uit verschillende landen en culturen.
Het belangrijkste doel van de sociotherapie is dat de deelnemers weer vertrouwen krijgen in anderen, in medemensen. De sociotherapeuten zorgen voor een veilige omgeving, waarin de groepsleden elkaar met respect behandelen en zorgzaam zijn voor elkaar. In de deelnemersgroep heeft ieder een gelijkwaardige rol. Doordat men regelmatig tijd met elkaar doorbrengt, raakt men bekend met elkaar en groeit het onderlinge vertrouwen. Door deze elementen (veiligheid, respect, zorgzaamheid, vertrouwen) maakt sociotherapie het voor de deelnemers mogelijk om zich, misschien weer voor het eerst, met anderen verbonden te voelen.
Voor de psychotherapie wordt gekozen uit één van de verschillende methoden waarvan de effectiviteit is aangetoond, namelijk: Cognitieve Gedragstherapie (CGT), Narrative Exposure Therapy (NET), of Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR). Soms ook gebruikt de behandelaar een combinatie van deze methoden.
Medische zorg & Medicatie
Aan patiënten van de 1- en de 2-daagse dagbehandeling en aan ambulante patiënten bij Equator wordt psychiatrische en medische zorg geboden.
Psychische en psychiatrische problemen komen bij vluchtelingen veel voor. Door traumatische ervaringen en stressvolle omstandigheden kunnen gedachten, gevoelens en gedrag langdurig verstoord worden. Men kan bijvoorbeeld in de war zijn, of depressief of heel angstig. Er is dan sprake van psychiatrische symptomen. Professionele hulp en medicijnen kunnen in dat geval noodzakelijk of zinvol zijn.
Bij Equator zijn twee artsen en een psychiater werkzaam. De artsen hebben individuele gesprekken met de patiënten, en kunnen zo nodig medicijnen voorschrijven. De psychiater spreekt iedere nieuwe patiënt, volgt de behandeling op de achtergrond, en geeft advies.
Mensen kunnen ook alleen naar Equator worden verwezen voor zorgvuldige diagnostiek en een behandeladvies. Meestal zijn daar twee of drie afspraken voor nodig.
Maatschappij-oriëntatie
Bij de 1- en de 2-daagse dagbehandelingen van Equator is maatschappij-oriëntatie een vast onderdeel van het programma voor de hele deelnemersgroep. Hier worden allerlei zaken besproken die belangrijk zijn om te kunnen deelnemen in de Nederlandse maatschappij. Daarnaast komen problemen en klachten aan bod die iemand hierin kunnen belemmeren.
Binnen dit programma wordt er aan verschillende onderwerpen aandacht besteed, zoals: onderwijs, werk, recht, cultuur, zorg en welzijn, financiën en huisvesting. Dankzij de gegeven informatie, via onderlinge uitwisseling en aan de hand van oefeningen kunnen de deelnemers meer grip krijgen op het leven in de Nederlandse maatschappij. Ook ontstaat er meer begrip voor de verschillen tussen de samenleving van het land van herkomst en de Nederlandse samenleving. Daarbij is er aandacht voor moeilijkheden die de individuele deelnemers op dit gebied ervaren, en wordt er gezamenlijk besproken hoe men hiermee om kan gaan.
Ergotherapie
Bij de 2-daagse dagbehandeling van Equator is ergotherapie een vast onderdeel van het programma voor de gehele deelnemersgroep. Het doel van ergotherapie is om mensen te helpen om zo zelfstandig mogelijk te handelen naar hun eigen wens.
Iedereen heeft wel dingen waar hij of zij plezier aan beleefde of beleeft, of zelfs goed in was of is. Dat kunnen dingen zijn op het gebied van werken of leren, maar ook van ontspanning en sociale contacten; eigenlijk op alle gebieden van het leven. Bij ergotherapie worden deelnemers geholpen om die dingen weer terug te vinden, vast te houden of te verbeteren.
Tijdens de bijeenkomsten hebben de deelnemers wisselende activiteiten. Dit kunnen creatieve bezigheden zijn, samenwerken of oriëntatie op mogelijkheden voor dagbesteding. In het begin van de behandeling wordt per deelnemer beoordeeld wat zijn of haar mogelijkheden zijn en hoe deze zo goed mogelijk benut kunnen worden. Na enige tijd deelname aan de ergotherapie kan een advies worden gegeven over de soort werk en werkomgeving, of de dagbesteding die men het beste kan kiezen. Als dat gewenst is volgt dan ook trajectbegeleiding.
Trajectbegeleiding
Veel patiënten krijgen bij Equator trajectbegeleiding, of ze nu in ambulante behandeling of in dagbehandeling zijn. Bij trajectbegeleiding wordt men individueel ondersteund bij het zoeken of behouden van werk en/of dagbesteding.
Meestal beschikken patiënten van Equator over werkervaring in hun land van herkomst. In Nederland kunnen zij bij het vinden van werk of dagbesteding echter problemen tegenkomen, bijvoorbeeld door het taalverschil of door het niet erkend worden van hun in het land van herkomst afgeronde opleiding. Patiënten die geen werk hebben, vastgelopen zijn op hun werk, of op zoek zijn naar een passende dagbesteding, kunnen trajectbegeleiding krijgen.
Hierbij wordt eerst vastgesteld wat iemand's wensen en mogelijkheden zijn voor werk en dagbesteding (gedurende de dagbehandeling gebeurt dit tijdens de ergotherapie). Als einddoel kan betaald werk worden gekozen, maar ook vrijetijdsbesteding, scholing, inburgering, sociale contacten, of vrijwilligerswerk. Er wordt gezocht naar een omgeving waarin de patiënt zo volledig mogelijk kan deelnemen, en samen met de trajectbegeleider stelt hij of zij een werkplan op.
De trajectbegeleider kan daarnaast hulp bieden via contact met maatschappelijke organisaties (zoals UWV, CWI en DWI), de patiënt begeleiden naar de werkplek of andere instellingen, en werkgevers en werkbegeleiders advies geven.
Maatschappelijk Werk
Alle patiënten die bij Equator in ambulante- of dagbehandeling zijn kunnen zo nodig bij het maatschappelijk werk terecht met problemen in hun sociale omgeving of met problemen van maatschappelijke aard.
De maatschappelijk werkende onderzoekt eerst op welk terrein de patiënt zelf in staat is om de problemen op te lossen, en spreekt deze aan op zijn of haar eigen verantwoordelijkheid waar dit van toepassing is. Vervolgens wordt hulp geboden bij het vergroten en inzetten van de eigen kennis en vaardigheden om problemen op te lossen of te verminderen.
-
Advies en informatievoorziening, bijvoorbeeld over de asielprocedure, instanties, en over wettelijke regelingen.
-
Ondersteuning, bemiddeling en pleitbezorging, bijvoorbeeld bij financiële problemen, problemen op het werk of thuis, problematische huisvesting, of bij conflicten met instanties of anderen.
-
Verwijzing naar instanties en begeleiding naar voorzieningen, bijvoorbeeld toegeleiding naar de schuldhulpverlening, jeugdzorg of een begeleide woonvorm.
-
Activering en begeleiding.
Doelengroep
Tijdens de doelengroep in de 1-daagse dagbehandeling worden individuele doelen per deelnemer opgesteld. Dit gebeurt via een vaste structuur, waarbij de hindernissen in kaart worden gebracht die het behalen van het doel in de weg staan. Vervolgens worden er stappen geformuleerd om de hindernissen weg te nemen en het doel te kunnen behalen. De deelnemers gaan wekelijks met de uitvoering van deze stappen aan de slag en rapporteren hierover in de doelengroep.
De doelen zijn gericht op dagbesteding in de eigen leefomgeving, bijvoorbeeld het oppakken van (vrijwilligers)werk, het oriënteren op een opleiding, verbeteren van de Nederlandse taal en/of het vergroten van het sociale netwerk. Daarnaast wordt er in de doelengroep nadruk gelegd op communicatieve vaardigheden, en het leren en stimuleren van elkaar.
Psycho-educatie
Psycho-educatie kan bij Equator een onderdeel vormen van ieder individueel gesprek en elke behandelvorm (bijvoorbeeld de stabilisatiecursus). In de dagbehandeling is het een vast onderdeel in het programma voor de gehele deelnemersgroep.
Psycho-educatie is een soort onderwijs. Men krijgt uitleg over het verband tussen verdrietige, schokkende of traumatische ervaringen en de klachten die men heeft. Vaak gaat het om lichamelijke klachten, of over nachtmerries en gevoelens zoals somberheid, angst of woede. Er wordt uitgelegd hoe geest en lichaam elkaar beïnvloeden. Door te begrijpen waar de klachten vandaan komen, voelt men zich minder machteloos. Bovendien voelt het minder eenzaam als men beseft dat veel mensen na zulke ervaringen dit soort klachten hebben.
Bij psycho-educatie krijgt men ook adviezen over hoe men in het dagelijkse leven kan omgaan met de klachten, en wordt er uitleg gegeven over de behandeling en medicijnen.
Stabilisatiecursus
Voor sommige patiënten die bij Equator ambulant worden behandeld, is de stabilisatiecursus een geschikte behandelvorm. Dit is een reeks van 8 groepsbijeenkomsten, eenmaal per twee weken. Via psycho-educatie en oefeningen leren de deelnemers om met psychische en lichamelijke klachten om te gaan.
Men krijgt les over de oorzaken van veel voorkomende klachten, en kan deze binnen de groep bespreken. Vaak weten mensen niet dat hun klachten ook bij anderen voorkomen. Door in een veilige en vertrouwelijke omgeving ervaringen te delen, kunnen patiënten deze bij anderen herkennen en er zich bijvoorbeeld daardoor minder voor gaan schamen.
Tijdens de bijeenkomsten leert men via oefeningen technieken die nuttig zijn bij het omgaan met klachten. Zo worden er bijvoorbeeld ontspanningsoefeningen gedaan, of leert men zijn gedachten op het 'hier en nu' te concentreren en niet weg te laten dwalen naar (pijnlijke) herinneringen.
Psychomotorische Therapie (PMT)
Psychomotorische therapie (PMT) is bij Equator een vast onderdeel in het programma voor de gehele deelnemersgroep van de 1- en 2-daagse dagbehandelingen, maar het wordt ook aan individuele patiënten aangeboden. PMT richt zich op het lichaam, namelijk op de lichaamsbeleving en op beweging, en helpt mensen zich te ontspannen, hun vaardigheden te ontdekken en vergroten, en om te gaan met lichamelijke klachten ten gevolge van trauma.
Mensen die traumatische ervaringen hebben doorgemaakt, hebben soms moeite met het voelen van hun lichaam. Bij PMT leert men om lichamelijke spanning te herkennen, en hoe men deze kan verminderen. Door zich meer bewust te zijn van zijn lichaam, krijgt men meer grip op zichzelf, en het blijkt dat men daardoor ook meer grip heeft op de eigen emoties.
Tijdens de PMT bij Equator wordt er onder andere gedaan aan sport, spel en ontspanningstechnieken. Sporten gebeurt in groepsverband. Dat helpt bijvoorbeeld goed voor mensen die zich neigen af te zonderen vanwege geweld dat ze ooit hebben ondergaan; door het samen sporten leren ze weer plezier te hebben met anderen.
In de 1-daagse dagbehandeling is persoonlijk advies mbt sport en beweging een belangrijk aspect in de PMT.